Angst / Fobie / Dwang

Wat is angst?


Angst is een fysieke en emotionele reactie op stressvolle situaties. Dit uit zich in een lichamelijke, cognitieve en emotionele reactie. Angst kent verschillende gradaties. Milde angst uit zich in gevoelens van ‘niet op je gemak voelen’. Maar in sommige gevallen is de angst te groot en kan het leiden tot buitensporige angst waardoor iemand zich angstig gaat voelen in alledaagse situatie.

 

Wat is een angststoornis

Een angststoornis is een psychische aandoening die zich kenmerkt door de aanwezigheid van een ongezonde angst. Als een angst geen reële grond heeft en de betrokken persoon er sociale problemen door ondervindt, is er sprake van een stoornis.

 

Wat is een fobie?

Een fobie is een overmatige angst voor een specifieke situatie, dieren, verschijnsel of voorwerp. 

 

Wat is een dwangstoornis?

Bij een dwangstoornis voert iemand steeds handelingen (rituelen) uit die gestuurd worden door dwanggedachten (obsessies). De handelingen worden uitgevoerd om gevoel van geruststelling te krijgen of om angst of schuldgevoelens te verminderen die door de dwanggedachten worden veroorzaakt.

 

Er zijn verschillende angststoornissen

Acute stressstoornis

Deze vorm van angststoornis ontstaat direct door een ernstige traumatische ervaring. Klachten komen veel overeen met Posttraumatische stressstoornis. Het grootste verschil is het tijdscriterium. Bij een acute stressstoornis duren de symptomen korter dan 1 maand.  

Agorafobie (zonder historie van de paniekstoornis)

Wanneer iemand angst heeft om de vertrouwde en veilige omgeving te verlaten dan kan er sprake zijn van Agorafobie. Als er ook sprake is van paniekaanvallen dan kan dit met agorafobie samenvallen. Dit is dan de angst om in paniek te raken

Angststoornis door een lichamelijke aandoening

Dit is een aandoening die ontstaat doordat iemand angst ontwikkeld wanneer er sprake is van een lichamelijke aandoening.

Gegeneraliseerde angststoornis

Wanneer aanhoudende angst chronisch wordt en buitensporige angstgevoelens moeilijk onder controle te krijgen zijn, spreekt men van een gegeneraliseerde angststoornis.

Obsessieve-compulsieve stoornis

Bij een obsessieve-compulsieve stoornis staan obsessies (gedachten die ons niet willen verlaten) en dwanggedrag (het gevoel bepaalde handelingen steeds te moeten herhalen) centraal.

Paniekstoornis (met of zonder agorafobie)

Paniek is een hevige aanval van angst, die gepaard gaat met zweten, het stokken van de ademhaling, een onregelmatige hartslag, duizeligheid en gevoel van onwerkelijkheid. Als paniekaanvallen regelmatig terugkeren, spreekt men van een paniekstoornis.

Posttraumatische stressstoornis (PTSS)

Deze stoornis ontstaat als gevolg van traumatische en stressvolle situaties. De persoon raakt getraumatiseerd door een levensbedreigende situatie zoals oorlog, gewelddadige aanval, verkrachting of emotioneel/lichamelijk misbruik.

Specifieke fobie (bv. spinnenfobie)

Sociale fobie

Als angst betrekking heeft op sociale contacten spreekt men wel van Sociale fobie. Ook faalangst, de angst om in ogen van anderen te kort te schieten, kan men zien als een vorm van sociale angst.

Angststoornis door alcohol of drugs

Angststoornis niet anderszins omschreven (restgroep)).

 

Angst komt vaak voor in combinatie met een depressie. Net als depressie komt dit twee keer zo vaak voor bij vrouwen dan bij mannen.

Behandeling van angst, fobie of dwang

 

Cognitieve (gedrags)therapie

Cognitieve therapie gaat vooral uit van de invloed van het denken op het gevoelsleven en het doen. Wie belangrijke zaken en gebeurtenissen in zijn leven gewoonlijk vanuit een negatief standpunt beziet, wordt makkelijker angstig, somber of geïrriteerd, met alle negatieve gedragingen tot gevolg.

Cognitieve gedragstherapie is een combinatie van CT en gedragstherapie. Gedragstherapie neemt vooral het gedrag als uitgangspunt. Bij CGT worden de negatieve gedachten die voorafgaan aan het gedrag, door middel van positieve gedachten omgebogen. Hierdoor komt er een objectievere kijk op gevoelens en gedachten waardoor negatieve gevoelens verdwijnen en het gedrag en de emoties positief beïnvloed worden.

 

DBS (Deep Brain Stimulation)

DBS (Diepe Hersen Stimulatie) is een voor de psychiatrie nieuwe behandelmethode voor ernstige depressies of bij Obsessieve compulsieve stoornissen (Dwang). Het is een vorm van neuromodulatie waarbij door een neurochirurg een elektrode in een bepaald hersengebied geimplanteerd wordt. Door een impuls van een elders in het lichaam geplaatste stimulator, wordt er een bepaald deel van de hersen stilgelegd.

 

In vivo desensitisatie

In vivo desensitisatie is het systematisch ongevoelig maken voor het onderwerp van de angststoornis door middel van directe confrontatie met het onderwerp van de angst

 

Medicatie

In acute gevallen kunnen Bezodiazepine’s (kalmeringsmiddel) de angst en spanning verminderen. Bij sprake van paniekaanvallen of Obsessieve-compulsieve stoornis kunnen SSRI’s voorgeschreven worden.

 

Systematische desensitisatie

Systematische desensitisatie is het systematisch ongevoelig maken voor het onderwerp van de angststoornis door middel van het voorstellen/visualiseren van het onderwerp van de angst.